Thông tư 24/2025/TT-BKHCN: “Chuẩn hóa ngôn ngữ” cho hoạt động khoa học công nghệ Việt Nam

Ngày đăng: 15:20 30/12/2025 - Lượt xem: 31

Thạc sĩ Đặng Tuấn Tiến - Viện trưởng Viện IHRAI

Trong vai trò Viện trưởng Viện Khoa học Quản trị nhân lực và Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (IHRAI), tôi muốn chia sẻ ngắn gọn nhưng đi thẳng vào giá trị thực tế của Thông tư 24/2025/TT-BKHCN: văn bản này không phải để “tăng thêm thủ tục”, mà để thống nhất cách gọi tên và mã hóa lĩnh vực KH&CN trên toàn hệ thống, giúp việc thống kê, quản lý, đánh giá và hoạch định chính sách bớt mơ hồ và bớt cảm tính.
 
1) THÔNG TƯ 24 ĐANG LÀM GÌ?
Thông tư ban hành Bảng phân loại lĩnh vực khoa học và công nghệ theo cấu trúc phân cấp gồm: lĩnh vực, ngành, chuyên ngành, phân ngành.
Nói đơn giản: mọi đề tài, dự án, hoạt động R&D, báo cáo KH&CN… sẽ có “mã định danh” để các bên hiểu giống nhau.
 
2) VÌ SAO THÔNG TƯ NÀY QUANG TRỌNG VỚI DOANH NGHIỆP, VIỆN TRƯỜNG VÀ CẢ NGƯỜI LÀM AI?
Điều đáng chú ý nằm ở “mục đích sử dụng”:
  • Bảng phân loại dùng để phục vụ công tác thống kê KH&CN.
  • Có thể kết hợp với các bảng phân loại khác để phục vụ thống kê kinh tế xã hội và mục đích khác.
  • Cơ quan quản lý dùng để theo dõi, giám sát, đánh giá hoạt động, từ đó phân bổ nguồn lực, hoạch định chiến lược, chính sách.
Đọc đến đây, ta thấy ngay “tác động dây chuyền”: nếu phân loại đúng, dữ liệu đúng, thì đánh giá đúng, và phân bổ nguồn lực cũng có cơ sở hơn.
 
 
3) BẢNG PHÂN LOẠI GỒM MẤY CẤP, QUY MÔ RA SAO?
Thông tư xác định 4 cấp mã, với quy mô khá lớn:
  • Cấp 1: 6 lĩnh vực KH&CN
  • Cấp 2: 46 ngành KH&CN
  • Cấp 3: 328 chuyên ngành nghiên cứu
  • Cấp 4: 1780 phân ngành nghiên cứu
Danh mục cấp 1 được liệt kê rõ trong Phụ lục: Khoa học tự nhiên; Khoa học kỹ thuật và công nghệ; Khoa học y dược; Khoa học nông nghiệp; Khoa học xã hội; Khoa học nhân văn.
 
4) VỚI AI, ĐIỂM "ĐẮT" NHẤT LÀ GÌ?
Trong Phụ lục, Trí tuệ nhân tạo (AI) được mã hóa riêng 10204, kèm các phân nhánh rất cụ thể như học máy, xử lý ngôn ngữ tự nhiên, nhận dạng mẫu và hình ảnh…
Điều này giúp các tổ chức:
  • Định danh rõ “AI” là mảng nghiên cứu/ứng dụng nào (NLP, học máy, thị giác máy tính…).
  • Tránh tình trạng “gọi AI cho sang”, nhưng thực chất lại là mảng khác (ví dụ phần cứng, hoặc nghiên cứu tác động xã hội của công nghệ).
 
5) VÍ DỤ THỰC TIỄN: “AI LIVESTREAM” NÊN XẾP MÃ NÀO?
“AI Livestream” là ca điển hình của liên ngành, và Thông tư 24 giúp ta xếp đúng bằng cách chọn “mảng trọng tâm”:
  • Nếu trọng tâm là công nghệ AI: bám 10204 Trí tuệ nhân tạo (AI) và các nhánh liên quan
  • Nếu trọng tâm là hạ tầng truyền trực tiếp/hội nghị truyền hình: có mã 2020506 Hội nghị từ xa; Hội nghị truyền hình; và nhóm truyền thông có 2020410 Kỹ thuật truyền hình
  • Nếu trọng tâm là AI phục vụ bán hàng/marketing qua livestream: nhóm Tiếp thị có 5020506 Công nghệ tiếp thị, kèm các nhánh truyền thông tiếp thị và quản lý tiếp thị
  • Nếu trọng tâm là đào tạo kỹ năng/khóa học AI Livestream: nhóm giáo dục có 5030110 Đào tạo nghề (và nhóm giáo dục, đào tạo chung)
Cách làm chuẩn trong hồ sơ là: chọn 1 mã chính theo trọng tâm đầu ra, và nếu biểu mẫu cho phép, bổ sung mô tả kèm mã phụ để thể hiện tính liên ngành.
 
 
6) MỐC HIỆU LỰC VÀ THAY THẾ VĂN BẢN CŨ
Thông tư có hiệu lực từ ngày 15/12/2025, đồng thời Quyết định 12/2008/QĐ-BKHCN (liên quan bảng phân loại thống kê KH&CN trước đây) hết hiệu lực kể từ thời điểm Thông tư này có hiệu lực.
Đây là điểm các đơn vị hay “trượt”: dùng biểu mẫu mới nhưng vẫn gán mã cũ, dẫn tới sai chuẩn dữ liệu.
 
7) IHRAI ĐỀ XUẤT 4 VIỆC CẦN LÀM NGAY
Rà lại danh mục hoạt động/dịch vụ/đề tài của đơn vị và map về mã cấp 3 hoặc cấp 4.
Chuẩn hóa mẫu hồ sơ nội bộ: đề xuất nhiệm vụ, báo cáo, hợp đồng nghiên cứu, mô tả dự án R&D… để luôn có trường “mã lĩnh vực”.
Đào tạo nhanh cho đội ngũ: người làm chuyên môn, hành chính khoa học, kế hoạch, pháp chế, dự án.
Ghi nhận vướng mắc và phản hồi: Thông tư cũng nêu rõ trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thể phản ánh về Bộ để nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung cho phù hợp.
Thư mời tham gia đăng bạ danh hiệu kỹ sư chuyên nghiệp ASEAN (AER) năm 2025

Thư mời tham gia đăng bạ danh hiệu kỹ sư chuyên nghiệp ASEAN (AER) năm 2025

14:53 05/12/2025
Danh hiệu AER (ASEAN Chartered Professional Engineer) - cơ hội làm việc xuyên biên giới tại các nước ASEAN.
Công nghệ

Công nghệ "AI Livestream" đang thay đổi cuộc chơi Thương Mại Xã Hội thế nào?

14:52 05/12/2025
Bài chia sẻ từ Chuyên gia Mã Văn Long – Phó chủ tịch Hội đồng Khoa học và Ứng dụng trí tuệ nhân tạo.
AI tạo sinh - Cỗ máy lấy công làm lời từ sự sáng tạo của người khác?

AI tạo sinh - Cỗ máy lấy công làm lời từ sự sáng tạo của người khác?

14:52 05/12/2025
Bài chia sẻ từ Luật sư Nguyễn Thái Hải Lâm - P. Chủ tịch Hội đồng Tư vấn và Hỗ trợ Pháp lý
Tạo lập nhãn hiệu với AI, chiến lược tỏa sáng hay rủi ro chực chờ?

Tạo lập nhãn hiệu với AI, chiến lược tỏa sáng hay rủi ro chực chờ?

14:53 05/12/2025
Bài chia sẻ từ Luật sư Nguyễn Thái Hải Lâm - P. Chủ tịch Hội đồng Tư vấn và Hỗ trợ Pháp lý
#
Gọi ngay: 0908095059